Sosyal devlet anlayışı – Türkiye’de Sosyal devlet anlayışı yok oldu

a

 Türkiye’de Sosyal devlet anlayışı yok oldu

Sosyal devlet anlayışı Dünya, tarihte daha önce eşi benzeri görülmemiş Covid salgını ile 2020’de tanışınca ülkeler salgının yarattığı/yaratacağı tahribatları önleyebilmek adına hızlıca bir dizi önlem aldılar. Bunların genelini iki kategoride değerlendirmek mümkün. Biri sosyal kısıtlamalar; sokağa çıkma yasakları, maske tedbirleri, sağlık sistemi ilgili tedbirler vs. Diğeri de ekonomik tedbirler. Şirketlerin ve vatandaşların ekonomik kayıplarına pansuman olabilmek ve karşılaştıkları zorluklara destek çıkabilmek amacıyla gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin neredeyse tamamında benzer hamleler yapıldı. Merkez bankaları piyasaya para pompaladı, bununla birlikte faizler indirildi ve ek olarak maddi durumları yeterli olmayan vatandaşlara “doğrudan, geri ödemesiz ve hemen” nakdi destekler verildi.

Politikaların Türkiye’deki Yansıması

Gelelim bu politikaların Türkiye’deki yansımalarına. Türkiye de salgının etkilerinin görülmeye başlanmasının ardından bir dizi politika değişikliğine gitti. Örneğin zaten düşmekte olan faizler iyice düşürüldü, Merkez Bankası rekor düzeyde para bastı, bankalar vatandaşa kredi vermeye zorlandı. Bu sayede sokaktaki insanın cebine daha çok para girmesi ve ekonomik büyümenin desteklenmesi amaçlandı. Sosyal devlet anlayışı Bu politikalar, üstte bahsettiğimiz gibi diğer ülkelerin politikalarına benzer nitelikte. Tabii ki para birimi tarihte eşi benzeri görülmemiş seviyelere düşen, dış borçlar altında ezilen, enflasyon canavarıyla boğuşan, işsizliğin tarihi rekor seviyelere geldiği bir ülkede bu hamlelerin yarattığı mali külfet diğer ülkelere nazaran beş on kat daha ağır oldu ama buraları şimdilik es geçiyoruz.

Nakdi destekler

Hatırlayacağınız üzere, ilk paragrafta bahsi geçen bir detay daha vardı. “Doğrudan, geri ödemesiz ve hemen” verilen nakdi desteklerden bahsetmiştik ki aslında Türkiye’nin negatif ayrıştığı ve komik bir duruma düştüğü nokta burası. ABD, Almanya, İngiltere, Kuzey Avrupa ülkeleri halklarına direkt olarak parasal destek verirken, Türkiye, vatandaşlarından IBAN numarası istedi! Örneğin binlerce esnaf kepenk kapatırken, ilk doğrudan nakit desteğini 2020 yılı sonunda alabildiler. Zaten yeterince dibe batmışlarken… Sosyal devlet anlayışı Rakamlara boğulmadan, verilere hızlıca bir göz atalım. İlk verimiz şu: Türkiye, toplam ekonomik destek içinde yurttaşa sağlanan nakdi destekte dünya sonuncusu. Bu nasıl olmuş? Türkiye, geçen yıl GSYİH’nın sadece %1,1’ini vatandaşlarına nakit desteği olarak vermiş. Bu oran gelişmiş ülkelerde %13, bizim gibi gelişmekte olan ülkelerde %3,6 ve yoksul ülkelerde %1,6. Dikkat edin lütfen; yoksul ülkeler bile Covid desteği olarak vatandaşlarına bizden daha çok destek vermiş!

Toplanan paralar

Üstelik bu verilen desteğin çok az bir kısmı direkt olarak çalışan/işsiz kesime gitmiş. Geçen yıl yapılan nakit yardımlarının tam %89’u şirketlere ve bankalara gitmiş. Geri kalan %11’lik dilimden siz, ben, o, yani sokaktaki Ahmet Amca ile Ayşe Teyze faydalanabilmiş. Durun, daha bitmedi! İşten çıkarılanlara ya da kısa çalışma ödeneğin kapsamına alınanlara yapılan toplam 42,8 milyar TL’lik yardımın 35 milyar lirası, İşsizlik Sigorta Fonu’ndan, yani zaten bizim paralarımızın biriktiği fondan yapılmış. Senden benden alınarak kasada biriken para, bize “devlet desteği” adı altında verilmiş ve bunun üzerinden şov yapılarak, devlete minnettar kalmamız beklenmiş! Aynı şekilde 2 milyar lira da vatandaşlara IBAN verilerek toplanan paralardan kaynaklanmış. Senin benim param yine sana bana verilmiş, sonra da “vatandaşımıza şu kadar destek verdik” diyerek hava atılmış!

AKP’nin bize dayattığı sosyal devlet anlayışı

Bunun haricinde, doğrudan destek alamayan ama evine ekmek dahi götürmekte zorlanan milyonlarca insan, düşük faiz ortamından yararlanabilmek için bankaların kucağına düşerek borçlandı ve geleceğini ipotek altına aldı. Sosyal devlet anlayışı Geçtiğimiz yaz döneminde ucuz kredi fırsatını görüp kapış kapış kredi çeken vatandaşların bir kısmı bugün işsiz ve borçlarını geri ödemekte zorlanıyorlar.

İşte Türkiye’de AKP’nin bize dayattığı sosyal devlet anlayışı bu! Vatandaşının sırtına her türlü vergiyi bindiren, onu iliğine kadar sömüren, ama vatandaş zorda kaldığında üç kuruş desteği dahi ona çok gören, kamu bankaları aracılığıyla vatandaşını borçlandıran, onu türlü ekonomik ve psikolojik bunalımlara iten, harikalar ülkesi burası!

Benzer İçerikler

Editör: DurSoft

Haber ve Köşe yazılari Güncel konularda yazılmış ekonomik gündem köşe yazılarını yayınladığımız kişisel haber kanalımız dursoft.com.tr web sitemizde yayınladıgımız bütün içerikler web sitemizde ayittir kaynak belirtilmeden kulanılmamalıdır.